Hoe schadelijk is een kerstboom?

Hoe schadelijk is een kerstboom?

Hoe schadelijk is een kerstboom?

De eerste helft van januari is al zo deprimerend, en dan ook nog al die kerstbomen die neergekwakt op de stoep liggen. Zelden word je zo geconfronteerd met onze wegwerpcultuur: naar schatting 2,7 miljoen bomen worden er voor Nederlanders dit jaar uit de grond getrokken. Dat kost niet alleen veel CO2, het is ook schadelijk voor biodiversiteit. We zetten op een rij hoe schadelijk kerstbomen zijn, wat duurzame opties zijn en wat goede alternatieven zijn.

Hoe schadelijk is een kerstboom?

Schade gemeten in CO2 (zó 2019)

In CO2 gemeten valt het best mee, een kerstboom. Milieu Centraal stelt dat de klimaatimpact van een kerstboom (productie, transport en wegdoen) gelijk staat aan 25 kilometer autorijden. Dat valt best mee.
Je kan dus beter achterop de fiets een kerstboom uit de lokale winkelstraat mee naar huis slepen, dan dat je 30 kilometer gaat rijden om een adoptiekerstboom te halen en weer terug te brengen. 

Maar schade alleen meten in CO2, da's wel erg 2019.... Hoe zit dat met landgebruik? Met pesticide? Met bodemdegradatie? Met biodiversiteit?

Schade aan biodiversiteit

Klimaatschade alleen berekenen in CO2, dat is veel te simplistisch, stelt¬†hoogleraar natuur- en bosbehoud Esther Turnhout in dit prachtige interview. Turnhout werkte ook mee aan het belangrijke IPBES-rapport waarin een grote groep wetenschappers de noodklok luidde over het verlies van biodiversiteit en massa-uitsterving. Door alleen naar CO2 compensaties te kijken, doen we alsof we de natuur kunnen redden door wat bomen te planten, maar bomen alleen maken nog geen duurzaam ecosysteem met een rijke biodiversiteit. De grootste oorzaak van het rappe verlies van biodiversiteit is landgebruik. Met als grootste boosdoeners industri√ęle landbouw door grootschalige monocultuur en het gebruik van pesticiden, en verstedelijking.¬†De ruimte die we tot onze beschikking hebben zouden we heel anders moeten gebruiken, willen we de aarde ook voor onszelf leefbaar houden.

In het geval van kerstbomen moeten we ons gaan beseffen: een hectare kerstbomen leggen misschien wel CO2 vast, voor even, die hectare blijft een industriegebied dat schadelijk is voor biodiversiteit. En al die adoptiebossen zijn al beter, maar waar blijven alle spinnen, torren, vogels en ander gespuis in de tijd dat de bomen bij mensen thuis staan? In Amerika blijkt er zelfs af en toe nog een uil in de kerstboom te zitten, bij mensen thuis. 

Op hoeveel oppervlakte staan die kerstbomen dan?

Volgens dit artikel in Trouw staan er 5.000 kerstbomen te groeien per hectare. Ze staan daar 7 tot 9 jaar om groot genoeg te groeien voor de verkoop. Uitgaande van de verwachte verkoop van 2,7 miljoen kerstbomen in Nederland dit jaar en een groeitijd van 7 jaar, betekent dat voor de productie van Nederlandse kerstbomen 3780 hectare nodig is. Dat is 37,8 km2. Dat is ongeveer 80,5 Vondelparken of 52,5 Eftelings.

Op die oppervlakte wordt tijdens de groei van de bomen behoorlijk wat CO2 opgeslagen, maar van een bijdrage aan biodiversiteit is geen sprake omdat het monocultuur betreft waarin ook nog regelmatig wordt geoogst waardoor het leven dat erin ontstaat ontwricht wordt. Sterker nog, dat is een gigantisch gebied aan 'dode akkers'.

Bestrijdingsmiddelen: een chemisch pakketje in je huis

Uiteraard worden er ook nogal wat bestrijdingsmiddelen gebruikt bij de kweek van de kerstbomen. Die moeten immers zowel perfect zijn als goedkoop. In Radar legt boswachter André Donker uit hoe desastreus de kerstbomenkweek is voor biodiversiteit.

Helaas worden de meeste, miljoenen, kerstbomen geteeld met heel veel bestrijdingsmiddelen. Dan heb je een dode bodem. (...) Ik zie dit als dode akkers, daar staat echt een wegwerpartikel op.  Het effect van zoveel gifgebruik in bomenteelt en in de landbouw is dat boerenlandvogels verdwijnen, zoogdieren verdwijnen...

Insecten overleven er ook slecht. "Als je een boom koopt van een jaar of 7, dan is er dus 7 jaar bestrijdingsmiddelen op gegaan," zegt Donker. "Dan staat 'ie vier weken bij jou en daarna gooi je 'm bij het grofvuil. Nou, dat is een zware belasting voor het milieu."

Is een kunstboom beter?

De New York Times schreef dat een kunstboom wel 20 jaar moet staan voor 'ie duurzamer is dan een levende kerstboom. MilieuCentraal stelt dat een kunstkerstboom in 5 à 10 jaar al duurzamer is. Dus als je hiervoor kiest: kies dan eentje van hele goede kwaliteit, of koop er een tweedehands.

De duurzame oplossing: een alternatieve kerstboom!

Versier een kamerplant als kerstboom (onze favoriet!). Check ons inspiratieblog vol foto's van hoe anderen hun kerstplanten versierden.

Speciaal voor de feestdagen hebben we deze kerstige Koningswingerd in huis gehaald. Ideaal als kerstplant! Supersterke plant die ook nog eens snel en lekker bossig groeit, én een behoorlijk donkere plek aan kan. Hang er wat lichtjes en vrolijke ballen in, Kerst in huis!


    Timmer van resthout of van flinke stokken een kerstboom (2D, voor de gevorderden 3D). Of versier een flinke tak en hang hem boven tafel, zo dineer je meteen in kerstsferen. Geen hout voorhanden? Plak er eentje van papier op de muur en versier 'm. Of struin Pinterest af voor nog veel meer DIY kerstbomen! 

    Ik koop lekker toch een levende wegwerpkerstboom. Tips?

    We snappen het echt hoor, als je het niet laten kan.

    • Koop een biologische boom als je die kan vinden.
    • Maak zo min mogelijk autokilometers om 'm bij je huis te krijgen.
    • Moet je nog lichtjes kopen? Koop dan Led-verlichting. Scheelt een boel energie.
    • Koop niet elk jaar nieuwe versiering, gebruik gewoon je oude versiering. Of kijk bij de Kringloop, daar vind je vaak dozen vol heerlijke kerstkitch.¬†
    • Stook de boom niet zelf in de open lucht op maar laat 'm door je gemeente verbranden. Dat scheelt luchtvervuiling en afhankelijk van de oven waar 'ie in verdwijnt wordt er energie en/of warmte van gemaakt.

      Fijne gifvrije kerst gewenst!

      Winkelwagen

      Totaal

      Verzendkosten (€6,95) worden berekend bij het afrekenen. Gratis bezorging vanaf €44.